De oorlogsverhalen van Vitesse en Sparta Rotterdam

Dit weekend staat de wedstrijd in het teken van De Slag om Arnhem. Tijdens deze slag, in september 1944, werden Arnhem en omgeving zwaar getroffen en vallen er vele slachtoffers. Vitesse eert daarom, op initiatief van Supportersvereniging Vitesse, de Airborne-veteranen. Maar ook de stad waar onze tegenstander van dit weekend, Sparta Rotterdam, vandaan komt werd enorm verwoest. Ook hier staan we bij stil. Hieronder de twee verhalen van de clubs tijdens de oorlog.

1940|1941
Tijdens de bezettingsjaren gaat de competitie, tot mei 1944, gewoon door. Maar de oorlog laat zich terdege voelen. Spelers moeten onderduiken en de Duitsers zoeken de tribunes af naar onderduikers en ex-militairen die zich niet melden. Op 6 oktober 1940 wordt de voorgevel van Het Kasteel beschadigd door enkele bommen, waarbij ook alle ruiten sneuvelen. Vitesse wordt in 1941 kampioen van de Tweede Klasse.

image

1941|1942
De Duitse bezetters verboden in 1942 dat Joden wedstrijden mochten spelen en de velden mochten bezoeken. Bij Vitesse betekende dat dat het Joodse bestuurslid Happy Mogendorff moest onderduiken. Hij bleef echter actief in het bestuur, dat voortaan bij de leden thuis vergaderde.

Ook Sparta gaf onder gemeentelijke druk gevolg aan de maatregel om Joden te verbieden lid te zijn van een sportvereniging. De belangstelling voor voetbal groeide in de bezettingstijd. Veel andere mogelijkheden om aan de dagelijkse ellende te ontsnappen waren er niet. Op Het Kasteel speelden ook andere verenigingen die kampten met verwoeste of bezette accommodaties.

image

In 1942, bij het 50-jarige bestaan van Vitesse, werd voorafgaand aan de erewedstrijd tegen Ajax een defilé gehouden waarbij alle elftallen zich opstelden in een enorme 'V'. Voor de Duitse machthebbers die op de tribune zaten, betekende het de ‘V’ van Vitesse. Maar alle aanwezige Nederlanders wisten wel beter. Het was een verwijzing naar het Victory-teken van Winston Churchill.

1942|1943
Op 31 maart 1943 wordt een groot deel van Rotterdam-West per abuis weggevaagd door een bombardement van Amerikaanse en Britse vliegtuigen. Het Kasteel diende als toevluchtsoord voor de getroffenen en later als uitdeelpost voor voedsel aan de overlevenden. Ook veel Spartanen kwamen om.

1943|1944
Op 16 april 1944 werd er bij een beslissingswedstrijd op Het Kasteel tussen Neptunus en HVV door de Duitsers een razzia gehouden. De catacomben van het Kasteel dienden voor velen als vluchtroute.

1944|1945
Operatie Market Garden en de daaropvolgende evacuatie van Arnhem liet ook bij de club haar sporen na. Zowel de accommodatie als het clubhuis moesten het ontgelden. De club raakte bij een brand veel waardevolle spullen kwijt. 

image

In de barre winter werd er in Rotterdam in en rondom het stadion gezocht naar brandstof. De omheining, de bomen en delen van de kleedlokalen, tribunes en lichtmasten werden gesloopt en door de bevolking meegenomen voor verwarming. De grote Kasteelzaal was in maart toneel van voedseluitreiking. In mei werd Het Kasteel gebruikt als onderkomen van de Binnenlandse Strijdkrachten en een compagnie Canadezen. Zij bleven tot na de zomer. Na de bevrijding kwamen veel trieste berichten over overleden Spartanen binnen.

In totaal verloor Vitesse elf leden en spelers onder wie twee Joodse Vitessenaren. Een speciale gedenksteen bij de club houdt de herinnering aan de oorlogsslachtoffers levend.

image